Γυναικομαστία
by Dr Nikolaos Maltzaris
Τι είναι η Γυναικομαστία;
Η γυναικομαστία είναι μία από τις πιο δημοφιλείς επεμβάσεις στον ανδρικό πληθυσμό. Χαρακτηρίζεται ώς καλοήθης υπερτροφία του του λίπους και του μαζικού αδένα στον άνδρα. Απασχολεί ένα αξιόλογο ποσοστό του ανδρικού πληθυσμού και συνήθως αφορά και τους δύο μαστούς δρώντας επιβαρυντικά στην ψυχολογία του ατόμου προκαλώντας μειωμένη αυτοεκτίμηση.
Γυναικομαστία: Αίτια και Παράγοντες Εμφάνισης
Η αιτιολογία της Γυναικομαστίας μπορεί να οφείλεται σε:
- Ορμονικές διαταραχές, ανισορροπία μεταξύ οιστρογόνων και τεστοστερόνης (συχνή στην εφηβεία ή την τρίτη ηλικία)
- Γενετική προδιάθεση όσον αφορά την κατανομή του λίπους και η ευαισθησία των υποδοχέων
- Χρήση φαρμακευτικών ουσιών: Αναβολικά στεροειδή, ορισμένα αντικαταθλιπτικά, φάρμακα για την πίεση ή το στομάχι, καθώς και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή κάνναβης.
- Αύξηση βάρους: Το αυξημένο σωματικό λίπος μετατρέπει περισσότερη τεστοστερόνη σε οιστρογόνα.
Η κύρια αιτία είναι η περίσσεια οιστρογόνων και η μειωμένη κυκλοφορία ανδρογόνων (τεστοστερόνης), είτε η αυξημένη ευαισθησία του μαστού στα επίπεδα οιστρογόνων.
Αληθής VS Ψευδογυναικομαστία
- Αληθής γυναικομαστία: Οφείλεται στην υπερπλασία του αδενικού ιστού. Ο μαστός είναι πιο σκληρός στην αφή πίσω από τη θηλή.
- Ψευδογυναικομαστία: Οφείλεται αποκλειστικά στη συσσώρευση τοπικού λίπους (συχνά σε άτομα με αυξημένο βάρος). Ο ιστός είναι μαλακός.
- Συχνά συναντάται και ο μικτός τύπος (συνυπάρχει λίπος και αδένας).
Κλινική ταξινόμηση
Τις περισσότερες περιπτώσεις η γυναικομαστία θεωρείται ιδιοπαθής (άγνωστης αιτίας), χωρίς παθολογικό υπόστρωμα.
Η νεογνική γυναικομαστία οφείλεται σε ορμονική διαταραχή των κυκλοφορούντων οιστρογόνων εν μέσω του πλακούντα η οποία υποχωρεί και δεν απαιτεί καμία αντιμετώπιση.
Η εφηβική και η γυναικομαστία των ενηλίκων, οφείλονται κυρίως σε ορμονική διαταραχή, λόγω της υπεροχής των θηλυκών ορμονών (οιστρογόνα) σε βάρος των ανδρικών (τεστοστερόνη). Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της μπορεί να υποχωρήσει σε σημαντικό βαθμό μετά τη πάροδο 3-18 μηνών.
Ποια είναι η Θεραπεία της Γυναικομαστίας;
Η θεραπεία της γυναικομαστίας είναι αιτιολογική και αντιμετωπίζεται είτε φαρμακευτικά όταν οφείλεται σε ορμονικά και ενδοκρινολογικά αίτια, είτε χειρουργικά.
Η νεογνική γυναικομαστία δεν χρήζει αντιμετώπισης γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί.
Στην εφηβική γυναικομαστία απαιτείται να περιμένουμε διότι στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζει σημάδια υποστροφής. Εφόσον παραμείνει σταθερή για δύο χρόνια τότε είναι μόνιμη και χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση. Η γυναικομαστία πρέπει να αντιμετωπίζεται από την ηλικία των 18 ετών.
Σε ενήλικες με γυναικομαστία η χειρουργική θεραπεία είναι η μόνη αποτελεσματική μέθοδος αντιμετώπισης. Η διαβάθμιση στη γυναικομαστία καθορίζει τον τρόπο αντιμετώπισης της, σε συνάρτηση με την ποσότητα του πλεονάζοντος λίπους και την υπερτροφία του αδένα.
Στόχος της χειρουργικής θεραπείας, είναι η αφαίρεση του πλεονάζοντος λίπους και του μαζικού αδένα και η διαμόρφωση του μαστού κατά το ανδρικό πρότυπο.
Γυναικομαστία: Πότε Ενδείκνυται η Χειρουργική Αντιμετώπιση;
Η χειρουργική επέμβαση αποτελεί την οριστική λύση όταν συντρέχουν οι παρακάτω λόγοι:
Μόνιμη διόγκωση: Όταν η κατάσταση επιμένει για πάνω από 1-2 χρόνια ειδικά μετά την εφηβεία.
Πόνος ή ευαισθησία: Φυσική ενόχληση στην καθημερινότητα ή την άσκηση.
Ψυχολογική επιβάρυνση: Έντονη αμηχανία, αποφυγή της παραλίας ή στενών ρούχων.
Αποτυχία συντηρητικών μέτρων: Όταν η απώλεια βάρους ή η διακοπή κάποιου φαρμάκου δεν επαναφέρει τον θώρακα στην αρχική του κατάσταση.
Προεγχειρητικός έλεγχος
Σημαντική είναι η διερεύνηση της αιτιολογίας όσο και ο αποκλεισμός του ανδρικού καρκίνου μαστού με ορμονολογικό έλεγχο και απεικονιστικές εξετάσεις μαστογραφία και υπερηχογράφημα μαστών.
Γυναικομαστία: Αντιμετώπιση και Τεχνικές Θεραπείας
Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από το τι προκαλεί τη διόγκωση
VASER λιποαναρρόφηση: Θεωρείται ιδανική για τη ψευδογυναικομαστία. Με ελάχιστες οπές λίγων χιλιοστών, αναρροφάται το πλεονάζον λίπος και σμιλεύεται ο θώρακας.
Αφαίρεση αδενικού ιστού: Απαραίτητη στην αληθή γυναικομαστία. Πραγματοποιείται μέσω μιας μικρής ημικυκλικής τομής στο κάτω όριο της θηλής (εκεί που αλλάζει το χρώμα του δέρματος), ώστε να αφαιρεθεί ο σκληρός αδένας.
Συνδυασμός τεχνικών και περίσσεια δέρματος: Στις περισσότερες περιπτώσεις γίνεται συνδυασμός και των δύο. Αν υπάρχει μεγάλη χαλάρωση δέρματος (π.χ. μετά από μεγάλη απώλεια βάρους), γίνεται ταυτόχρονα ανακατανομή ή αφαίρεση δέρματος και επανατοποθέτηση της θηλής.
Διαδικασία Επέμβασης
Αναισθησία: Συνήθως πραγματοποιείται με γενική αναισθησία ή μέθη (τοπική αναισθησία με καταστολή) για απόλυτη άνεση του ασθενούς.
Διάρκεια: Από 1 έως 2 ώρες, ανάλογα με την έκταση του προβλήματος.
Τομές: Εξαιρετικά μικρές και στρατηγικά τοποθετημένες (στην άκρη της θηλής ή σε φυσικές πτυχές).
Νοσηλεία: Πρόκειται για επέμβαση Day Clinic καθώς ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ημέρα.
Γυναικομαστία Πριν & Μετά: Ανάρρωση & Timeline
Στη γυναικομαστία δεν απαιτείται νοσηλεία και ο ενδιαφερόμενος εξέρχεται από την κλινική 4-5 ώρες μετά το χειρουργείο φορώντας ένα ειδικό ελαστικό γιλέκο διαβαθμισμένης πίεσης, ακολουθώντας τις μετεγχειρητικές οδηγίες κατ’ οίκον. Η ανάρρωση είναι γενικά ομαλή και γρήγορη.
Ελαστικό γιλέκο/κορσές: Είναι απαραίτητος για 4-6 εβδομάδες 24/7, καθώς βοηθά στη μείωση του οιδήματος και στην ομοιόμορφη αποκατάσταση του δέρματος.
Οίδημα και μελανιές: Φτάνουν στο πικ τους τις πρώτες 3-4 ημέρες και υποχωρούν σταδιακά μέσα σε 2-3 εβδομάδες.
Επιστροφή σε Δραστηριότητες & Φυσική Άσκηση
Οι ασθενείς μπορούν συνήθως να επιστρέψουν στις επαγγελματικές τους δραστηριότητες 4-7 ημέρες μετά την επέμβαση, εφόσον αυτές δεν περιλαμβάνουν έντονη σωματική κόπωση. Συγκεκριμένα, η επιστροφή στις δραστηριότητες μπορεί να γίνει ως εξής:
- Γραφειακή εργασία: σε 3-5 ημέρες
- Ήπιο περπάτημα: από την επόμενη ημέρα
- Γυμναστήριο (μόνο πόδια/cardio): σε 2-3 εβδομάδες
- Βαριά γυμναστική (στήθος/βάρη): σε 4-6 εβδομάδες
- Κολύμπι σε θάλασσα ή πισίνα: σε 4-6 εβδομάδες, εφόσον έχουν κλείσει πλήρως οι πληγές.
Πιθανές Επιπλοκές & Πρόληψη
Αν και είναι σπάνιες υπάρχουν όπως σε κάθε χειρουργική επέμβαση:
- Αιμάτωμα/Σύλλογη υγρού: Προλαμβάνεται με τη σωστή χρήση του πιεστικού γιλέκου και την αποφυγή άρσης βαρών τις πρώτες ημέρες.
- Ανισομαστία (Ασυμμετρία): Μικρές ασυμμετρίες προϋπάρχουν σε όλους τους ανθρώπους. Η σχολαστική σχεδίαση προ χειρουργείου ελαχιστοποιεί το ρίσκο.
- Υπαισθησία θηλής: Προσωρινό μούδιασμα που συνήθως αποκαθίσταται πλήρως μέσα σε λίγους μήνες.
- Ακανόνιστη επιφάνεια (κυματισμοί): Αποφεύγεται με τη χρήση σύγχρονων τεχνικών λιποαναρρόφησης και το σωστό μετεγχειρητικό μασάζ αν χρειαστεί.
- Επιμόλυνση τραύματος
Αποτελέσματα & Ουλές
Η γυναικομαστία είναι μια από τις επεμβάσεις με το μεγαλύτερο βαθμό ικανοποίησης. Τα αποτελέσματα είναι μόνιμα και εντυπωσιακά και ο ασθενής απαλλάσσεται από το πρόβλημα της γυναικομαστίας, ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση του.
Σταδιακή βελτίωση: Το πρώτο αποτέλεσμα είναι άμεσα ορατό, αλλά ο θώρακας συνεχίζει να βελτιώνεται καθώς υποχωρεί το εσωτερικό οίδημα.
Εξασθένιση ουλών: Οι ουλές στην περιοχή της θηλής «κρύβονται» εξαιρετικά λόγω της χρωματικής διαφοράς του δέρματος. Με τον χρόνο (6-12 μήνες) γίνονται σχεδόν αόρατες.
Γυναικομαστία: Κόστος Επέμβασης
Το κόστος δεν είναι σταθερό καθώς εξαρτάται από:
- Το μέγεθος του προβλήματος (Βαθμός 1 έως 4) και το αν χρειάζεται αφαίρεση δέρματος.
- Το είδος του ιστού (μόνο λιποαναρρόφηση ή και ανοιχτή αφαίρεση αδένα).
- Το είδος της αναισθησίας και τις αμοιβές της χειρουργικής ομάδας
- Τα έξοδα της κλινικής (υλικά, νοσήλια)
Συχνές Ερωτήσεις
Θα επανέλθει η γυναικομαστία;
Όχι, εφόσον αφαιρεθεί ο αδενικός ιστός, αυτός δεν ξαναδημιουργείται. Ωστόσο, αν υπάρξει τεράστια αύξηση βάρους στο μέλλον ή χρήση αναβολικών, μπορεί να αποθηκευτεί ξανά λίπος στην περιοχή.
Πονάει η επέμβαση;
Ο πόνος είναι ήπιος έως μέτριος. Οι περισσότεροι ασθενείς τον περιγράφουν σαν ένα έντονο «πιάσιμο» μετά από γυμναστική. Αντιμετωπίζεται πλήρως με απλά παυσίπονα (π.χ. παρακεταμόλη) για 2-3 ημέρες.
Θα χρειαστώ παροχετεύσεις;
Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Παροχετεύσεις (σωληνάκια) τοποθετούνται μόνο σε πολύ μεγάλα περιστατικά όπου αφαιρείται μεγάλος όγκος αδένα ή δέρματος, και αφαιρούνται την επόμενη ημέρα.
Πότε θα δω το τελικό αποτέλεσμα;
Το 80% του αποτελέσματος φαίνεται στις 6 εβδομάδες. Το τελικό αποτέλεσμα απαιτεί περίπου 6 μήνες, καθώς τόσο χρειάζεται το δέρμα για να κάνει πλήρη σύσφιξη και να υποχωρήσει κάθε ίχνος εσωτερικού οιδήματος.
Θα φαίνονται οι ουλές;
Οι τομές γίνονται στην περίμετρο της θηλής όπου η μετάβαση του χρώματος τις κάνει φυσικά «καμουφλαρισμένες». Μετά το πέρας των πρώτων μηνών, είναι εξαιρετικά δύσκολο να τις εντοπίσει κανείς με γυμνό μάτι.
